บทความน่ารู้สำหรับประชาชน

กลาก

ผศ. นพ. สุมนัส บุณยะรัตเวช
ภาควิชาตจวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

กลากเป็นโรคติดเชื้อราที่ประชาชนทั่วไปมักได้ยินชื่อบ่อย ๆ กลากเป็นโรคติดเชื้อราที่ผิวหนังอย่างหนึ่ง ซึ่งรวมทั้งผิวหนังส่วนเรียบ เล็บ หนังศีรษะเส้นผม ซึ่งกลากเป็นการติดเชื้อราในส่วนตื้นที่พบได้บ่อยโรคหนึ่ง

เชื้อกลากสามารถติดได้ทั้งจากมนุษย์ไปมนุษย์ สัตว์เลี้ยงหรือปศุสัตว์ไปมนุษย์ และจากดินหรือสิ่งแวดล้อมไปมนุษย์ โดยทั่วไปแล้วเชื้อที่ติดต่อจากมนุษย์ไปมนุษย์ มักจะมีความรุนแรงทางโรคน้อยกว่าจากเชื้อในแหล่งอื่น ๆ

รูปที่ 1 โรคกลากที่มาจากสัตว์ ผื่นมีลักษณะเป็นวงกลม มีสีแดงอักเสบ ผู้ป่วยติดเชื้อมาจากแมวที่เลี้ยงไว้ดังภาพ


รูปที่ 2 โรคกลากที่ตัว ผื่นมีลักษณะเป็นวงสีแดง มีขุยขาวที่ด้านนอกของวงผื่น

การวินิจฉัยโรค
การวินิจฉัยโรคอาศัยผื่นที่ผิวหนัง ลักษณะที่เปลี่ยนแปลงของเส้นผมหรือเล็บ ร่วมกับการตรวจทางห้องปฏิบัติการซึ่งกระทำโดยการตรวจหาเชื้อโดยตรวจทางกล้องจุลทัศน์ และ/หรือ การเพาะเลี้ยงเชื้อรา แม้เป็นโรคติดต่อแต่การติดต่อของเชื้อนั้นไม่ได้เกิดขึ้นง่ายนัก กลากที่หนังศีรษะและเส้นผมมักพบบ่อยในเด็ก การติดเชื้อกลากที่เล็บและเท้ามักเกิดในผู้ใหญ่โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ปัจจัยบางประการ เช่น เหงื่อออกมาก โรคประจำตัวบางโรค หรือการได้รับยาบางชนิด อาจส่งเสริมให้ผู้ป่วยบางรายมีการติดเชื้อที่มากขึ้น หรือรุนแรงขึ้น หรือทำให้การรักษายากขึ้น

การรักษาโรค
การรักษาโรคหากเป็นที่ผิวหนังมีรอยโรคไม่มากนักก็สามารถใช้ยาทาเฉพาะที่ได้ แต่ควรทายาให้เลยขอบรอยโรคออกไปเป็นบริเวณที่กว้างกว่าผิว และเมื่อผิวดีขึ้นแล้วไม่ควรหยุดการทายาโดยทันที ควรใช้ยาทาต่อ ประมาณ 2-3 สัปดาห์ หากผื่นกลากที่ผิวหนังเป็นมากและกว้าง อาจจะใช้ยารูปยารับประทาน ส่วนกลากที่หนังศีรษะและเล็บ การใช้ยาทาเฉพาะที่แต่เพียงอย่างเดียวอาจได้ผลไม่ดีนัก แพทย์มักพิจารณาการใช้ยารับประทาน หากไม่มีข้อห้ามในการใช้ยา ซึ่งจะให้ผลการรักษาโรคที่ดีกว่า

ความผิดพลาดที่พบได้ คือ โรคผิวหนังอื่น ๆ ที่มีผื่นคันอาจไม่ได้เป็นโรคเชื้อราหรือโรคกลาก และในทางกลับกันโรคเชื้อราหรือกลากอาจได้รับยาทาแก้คัน หรือยาในกลุ่มสเตียรอยด์ทำให้รอยโรคสวยมากขึ้น การวินิจฉัยโรคที่แม่นยำควรให้ทั้งลักษณะเฉพาะของโรคร่วมกับการตรวจทางห้องปฏิบัติการเชื้อรา
Share: