บทความน่ารู้สำหรับประชาชน

การปลูกถ่ายเฉพาะเซลล์สีผิว สำหรับรักษาโรคด่างขาว

ผศ. นพ. วาสนภ วชิรมน
หน่วยโรคผิวหนัง ภาควิชาอายุรศาสตร์
คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล


โรคด่างขาว เป็นโรคที่เซลล์สีผิวของร่างกายถูกทำลายโดยไม่ทราบสาเหตุ โดยลักษณะผิวหนังจะเป็นวงสีขาว ขอบเขตชัด มีขนาดตั้งแต่ 0.5 เซนติเมตรไปจนถึงหลายเซนติเมตรเลยก็ได้ บางคนมีเพียงวงเดียว แต่ส่วนมากจะมีหลายวงด่างขาวสามารถเกิดขึ้นที่ตำแหน่งใดก็ได้ของร่างกาย มักเป็นบริเวณหน้า รอบตา ปาก คอ รักแร้ ศอก เข่า มือ และเท้า โรคด่างขาวไม่ใช่โรคติดต่อ และไม่มีอันตรายถึงแก่ชีวิต แต่ก็ทำให้ผู้ที่เป็นมีความทุกข์ทรมาน ส่งผลให้เกิดความไม่มั่นใจ และอาจมีปัญหาในการเข้าสังคมได้

นอกจากนี้สามารถพบโรคของต่อมธัยรอยด์ร่วมกับโรคด่างขาวได้ด้วย โดยมีรายงานว่าอาจพบความผิดปกติของต่อมธัยรอยด์ได้สูงถึงร้อยละ 20 ของผู้ที่เป็นด่างขาว บางรายอาจเป็นโรคของต่อมธัยรอยด์มาก่อนที่จะเป็นด่างขาว แต่บางรายก็พบความผิดปกติของต่อมธัยรอยด์หลังจากที่เป็นด่างขาวแล้ว

การรักษา
การรักษาโรคด่างขาวสามารถทำได้หลายวิธี ขึ้นกับ ชนิดของด่างขาว ตำแหน่งที่เป็น ของรอยโรค ซึ่งวิธีการรักษาโรคด่างขาวมักเริ่มจากการใช้ยา เช่น ยาลดการอักเสบกลุ่มสเตียรอยด์ ยาลดการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ ยากระตุ้นสีผิว ซึ่งพบว่าการใช้ยาจะได้ผลดีหากเป็นที่ใบหน้าและทำการเริ่มรักษาโดยเร็ว ในผู้ป่วยบางรายโดยเฉพาะรายที่เป็นมากอาจต้องใช้ การฉายแสงอัลตราไวโอเลตร่วมด้วย ซึ่งแสงอัลตราไวโอเลตที่ใช้เป็นแสงบริสุทธิ์ ไม่ใช่แสงแดดทั่วไป วิธีนี้มีข้อจำกัดคือ ต้องฉายแสงอย่างต่อเนื่อง 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ เป็นระยะเวลาไม่ต่ำกว่า 3 เดือน ซึ่งพบว่าถ้ารักษาร่วมกันระหว่างการทายาและฉายแสง จะให้ผลการรักษาที่ดีกว่าการทายาเพียงอย่างเดียว

นอกจากนี้ยังมีการรักษาอีกวิธี คือการนำผิวหนังบริเวณที่สีผิวปกติ มาปลูกถ่ายลงบนผิวที่เป็นด่างขาว โดยเทคนิคดั้งเดิม คือ การนำผิวหนังมา 1 ส่วน เพื่อปลูกถ่ายลงบนผิวหนังที่เป็นด่างขาวในอัตราส่วนที่เท่ากัน คือ 1 ส่วน เหมือนการปะผ้าที่ขาด เช่น บริเวณด่างขาวมีขนาด 3 ตารางเซนติเมตร ก็ต้องนำผิวหนังบริเวณที่สีผิวปกติขนาด 3 ตารางเซนติเมตร มาทำการปลูกถ่าย ดังนั้นข้อจำกัด คือ ไม่สามารถทำได้ในกรณีที่รอยโรคเป็นมาก เพราะจะต้องใช้เนื้อปกติในบริเวณกว้าง

การปลูกถ่ายเฉพาะเซลล์สีผิว
ในปัจจุบันมีเทคนิคใหม่ในการปลูกถ่ายผิวหนัง แต่แทนที่จะเป็นการนำผิวหนังปกติปะลงบนผิวหนังบริเวณด่างขาวโดยตรงเหมือนวิธีดั้งเดิมซึ่งมีจำกัดคือสามารถรักษาได้ในกรณีรอยโรคเป็นบริเวณไม่กว้าง เทคนิคใหม่ดังกล่าวเรียกว่า การปลูกถ่ายเฉพาะเซลล์สีผิว หลักการ คือ การนำผิวหนังบริเวณที่มีสีผิวปกติ มาผ่านกระบวนการสกัดแยกเซลล์ในห้องปฏิบัติการเฉพาะทางเพื่อสกัดเอาเฉพาะเซลล์สีผิว หลังจากนั้นเซลล์สีผิวจะถูกเตรียมให้อยู่ในรูปสารเหลว เพื่อนำไปปลูกถ่ายลงบนผิวหนังบริเวณที่เป็นด่างขาว ข้อดีของวิธีนี้ คือ สามารถนำไปรักษารอยโรคบริเวณที่กว้างได้มากกว่าวิธีแรก แต่มีข้อจำกัด คือ ต้องมีอุปกรณ์ที่พร้อมและมีห้องปฏิบัติการเพื่อสกัดแยกเซลล์ ด้วยวิธีนี้สีผิวจะกลับมาเป็นสีปกติในระยะเวลา 6-12 เดือน จึงจัดเป็นทางเลือกใหม่ในการรักษาโรคด่างขาวโดยเฉพาะด่างขาวที่ไม่ตอบสนองกับการใช้ยาและการฉายแสง นอกจากนี้ยังสามารถใช้เทคนิคดังกล่าวไปรักษาโรคที่เป็นรอยขาวบางชนิดได้ด้วย เช่น ปานขาว รอยขาวจากผิวหนังที่โดนไฟไหม้ น้ำร้อนลวก รวมทั้งรอยที่เกิดจากอุบัติเหตุ





Share: