บทความน่ารู้สำหรับประชาชน

โรคลูปัส

ผศ. พญ. ปภาพิต ตู้จินดา
หน่วยโรคภูมิแพ้และอิมมูโนวิทยา
ภาควิชาตจวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล


โรคลูปัส (Lupus erythematosus) หรือโรคเอสแอลอี (SLE, Systemic lupus erythematosus) เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย โดยผู้ป่วยอาจมีความผิดปกติที่ระบบต่าง ๆ เช่น ไต, ระบบประสาท, ระบบเลือด, ทางเดินหายใจ เป็นต้น ผู้ป่วยบางรายอาจพบรอยโรคที่ผิวหนังร่วมด้วยความรุนแรงและการดำเนินโรคของโรคลูปัสแตกต่างกันไปในผู้ป่วยแต่ละราย

Discoid lupus erythematosus (DLE) เป็นรอยโรคลูปัสที่ผิวหนังที่พบได้บ่อย โดยพบเป็นผื่นแดง มีสะเก็ด รูปร่างกลม ขอบเขตชัดเจนในรอยโรคที่เป็นมานาน จะพบการฝ่อยุบตัวของผิวหนังร่วมกับมีการขยายตัวของหลอดเลือด บางผื่นอาจรวมกันเป็นรอยโรคขนาดใหญ่ เมื่อหายจะกลายเป็นแผลเป็น ถ้ามีรอยโรคที่หนังศีรษะอาจทำให้เกิดผมร่วงและแผลเป็นตามมาได้ มักพบรอยโรคที่บริเวณนอกร่มผ้าที่สัมผัสกับแสงแดด เช่น หนังศีรษะ, หู, คอ, หลังมือหรือหลังแขน และใบหน้า เช่น จมูก, แก้ม, หรือริมฝีปาก มักจะไม่พบรอยโรคบริเวณท้องแขน, หลังหู หรือใต้คาง เนื่องจากเป็นบริเวณที่ไม่ค่อยสัมผัสกับแสงแดด


การวินิจฉัย
แพทย์อาจทำการตัดชิ้นเนื้อที่รอยโรคลูปัสผิวหนังเพื่อส่งตรวจทางจุลพยาธิวิทยา เพื่อช่วยในการวินิจฉัยโรค นอกจากนี้อาจทำการตรวจเลือดหรือตรวจปัสสาวะเพิ่มเติมทางห้องปฏิบัติการ เพื่อหาว่ามีความผิดปกติของระบบอื่น ๆ ของร่างกายร่วมด้วยหรือไม่

การรักษา
พบว่าแสงแดดเป็นปัจจัยสำคัญในการกระตุ้นให้มีการกำเริบของโรค ดังนั้นผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสแสงแดด ทาครีมกันแดดอย่างสม่ำเสมอ ควรเลือกครีมกันแดดที่ป้องกันได้ทั้งรังสี UVA และ UVB มีค่า SPFอย่างน้อย 30 โดยควรทำซ้ำทุก 2 ชั่วโมง ควรใส่เสื้อผ้าที่ปกปิดมิดชิด เช่น เสื้อแขนยาว กางเกงขายาว ใส่หมวกปีกกว้างหรือกางร่มเพื่อป้องกันแสงแดด

ผู้ป่วยบางรายอาจได้รับยาทาสเตอรอยด์ หรือ calcineurin inhibitors ร่วมด้วย ถ้าเป็นมากหรือไม่ตอบสนองกับยาทา แพทย์อาจพิจารณาฉีดยาสเตอรอยด์เข้าบริเวณรอยโรค บางรายอาจได้ยารับประทานร่วมด้วย เช่น chloroquine หรือ hydroxychloroquine แต่ยากลุ่มดังกล่าว อาจมีผลข้างเคียงเกี่ยวกับการมองเห็นได้ ผู้ป่วยควรได้รับการตรวจการมองเห็นอย่างสม่ำเสมอ ถ้ามีอาการตามัวให้แจ้งแพทย์ผู้รักษาทันที นอกจากนี้ ผู้ป่วยบางรายที่มีอาการรุนแรงหรือมีความผิดปกติที่ระบบอื่น ๆ ของร่างกายร่วมด้วย อาจได้ยา corticosteroids รับประทาน

การพยากรณ์โรค
หลังจากผื่นหาย มักเกิดรอยแผลเป็น ถ้ามีรอยโรคที่หนังศีรษะ อาจเกิดแผลเป็นร่วมกับผมร่วงเป็นหย่อมได้ ผู้ป่วย DLE ส่วนใหญ่มักมีรอยโรคเฉพาะที่ผิวหนัง โดยไม่มีความผิดปกติของระบบอื่น ๆ ของร่างกาย แต่ถ้าผู้ป่วยมีรอยโรค DLE กระจายทั่วตัว อาจทำให้มีโอกาสที่จะเกิดความผิดปกติของระบบอื่น ๆ ของร่างกายมากขึ้น

Share: